Drażliwość

"Krótki lont" — reakcja przed myślą, trzaśnięcie drzwiami, ostre słowo — to w ludowym języku kwestia charakteru i zmęczenia. Tradycja odpowiadała spowolnieniem: gorzki lub aromatyczny napar wymagający zaparzenia i ostudzenia, chodzenie, praca rękami.

Katalog wymienia osiem gatunków: kozłek, lipę, melisę, miętę, rozmaryn, hyzop i dwa bezkofeinowe napary południowoafrykańskie, rooibos i honeybush. To dokładnie ten sam zestaw co przy przeciążeniu społecznym — powstał jako część wspólna lęku i stresu. Tradycja nie rozróżniała "drażliwego" i "przeciążonego", a katalog na razie też nie rozróżnia ich powiązaniami.

Spośród udokumentowanych czynników drażliwość jest najwrażliwsza na sen, głód, ból i alkohol — cztery rzeczy do zmiany bez ziół. Impulsywność jako stała cecha to inna kwestia, badana w psychologii, nie zielarstwie.

Kozłek ma sprzeczne dane przy bezsenności, melisa małe badania subiektywnego uspokojenia; inne gatunki to tradycja i przyjemny smak. Nic z tego nie zmienia reakcji przychodzącej przed myślą — to potrafią trening, terapia i sen.

Drażliwość pojawiająca się w ciągu tygodni wraz z bezsennością, gonitwą myśli i wydawaniem pieniędzy może zaczynać fazę maniakalną; wraz ze zmęczeniem, utratą radości i odsuwaniem od ludzi — być objawem depresji, u mężczyzn częściej niż smutek. Oba wymagają lekarza.

Wybuchy niszczące relacje lub pracę, agresja, której człowiek sam się boi, i impulsywne działania z konsekwencjami wymagają psychologa lub psychiatry; można to leczyć. Nagła zmiana charakteru u starszych osób wymaga neurologa. Przy psychotropach nie dodaje się ziół bez porady.