Angelica keiskei

Dzięgiel japoński

Ostrożność

Inne nazwy: Angelika Keiskeova, Ašitaba, Ashitaba, Tomorrow's leaf

Ashitaba — tradycyjne warzywo wybrzeży Japonii o cenionych właściwościach odżywczych.

Bylina z dużą rozetą przyziemną i pustą łodygą; w Japonii (np. na wybrzeżu Bōsō) tradycyjnie spożywana jako warzywo, znana z szybkiej regeneracji liści.

Rodzina: selerowate
Typ rośliny: bylina

Znaczenie stopni bezpieczeństwa (rozwiń legendę)

Ogólnie uznawane za bezpieczne. Zwykle pospolite zioło przy rozsądnym zbiorze i użyciu; mimo to zawsze czytaj konkretne ostrzeżenia na karcie.
Informacja. Przede wszystkim stopień informacyjny — ważne są szczegóły w tekście i przy ostrzeżeniach poniżej.
Ostrożność. Wymaga zwiększonej ostrożności (dawkowanie, długość stosowania, grupy wrażliwe, interakcje).
Ryzykowne. Znaczne ryzyko — sprawdź źródła, przeciwwskazania i ewentualny nadzór specjalisty.
Nie w warunkach domowych. Nie nadaje się do eksperymentów w warunkach domowych bez wiedzy i pewności.
Wysokie ryzyko przy stosowaniu wewnętrznym. Szczególne ryzyko przy stosowaniu wewnętrznym (np. alkaloidy); unikaj długotrwałego lub nieodpowiedzialnego podawania.
Niepodano. Stopień nie jest jeszcze uzupełniony — polegaj na poszczególnych ostrzeżeniach i odnośnikach poniżej.

Dzięgiel japoński — pokrój rośliny (Wikimedia Commons). — Fotografia na Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).
Pokrój rośliny

Bezpieczeństwo — przeczytaj przed użyciem

Przy tym ziele ważne jest sprawdzenie ostrzeżeń, pomyłek i ewentualnych przestróg. Zacznij najpierw od sekcji Bezpieczeństwo.

Szybki przegląd

Podsumowanie do praktycznej decyzji; szczegóły znajdują się w sekcjach poniżej.

Stopień bezpieczeństwa: Ostrożność szczegóły
Źródła naukowe na karcie: Tak — źródła podane przy twierdzeniach sekcja Nauka
Kiedy i co zbierać: Liść — marzec–październik
Cały zbiór
Metody przetwarzania: Napar, Zastosowanie kulinarne, Proszek
Wszystkie metody i przepisy na karcie
Tematy i dolegliwości: Zmęczenie i brak energii
Sekcja tematy, Przegląd dolegliwości

Identyfikacja i pomyłki

Bylina z rodziny selerowatych (Apiaceae) z potężną rozetą przyziemną i grubą, pustą łodygą. Liście typowe dla selerowatych, duże, pierzaste. Kwiatostany w formie baldachów złożonych.

Możliwe pomyłki i zagrożenia

Odróżnienie od innych gatunków dzięgla (Angelica) jest trudne na podstawie samych cech wegetatywnych.

Podobne zioła

Na razie nie powiązano pokrewnych ziół.

Tematy i dolegliwości

Więcej tematów znajdziesz w przeglądzie dolegliwości i tematów.

Zmęczenie i brak energii
Tradycyjne· Ramy tradycyjne / kulturowe

Występowanie geograficzne

Japonia
Częste dzikie występowanie w regionie

Zbiór

Liśćmarzec–październik
okres wegetacji
Region: Japonia
Uwagi: Młode liście z ogonkami ścina się od wiosny do jesieni; nazwę "jutrzejszy liść" roślina zawdzięcza szybkiemu odrastaniu po zbiorze. Z przekroju wypływa żółty żywiczny sok (chalkony), typowa cecha rozpoznawcza.

Przechowywanie

Chłodzenie / lodówka(Liść)
Świeże liście 3–4 dni w lodówce w torbie; ogonki trzymać w wodzie.
Wilgotność:
Więdną i żółkną.
Suszenie(Liść)
Suszone pokrojone liście na napar 12 miesięcy w zamkniętym naczyniu; prasowany proszek 6 miesięcy.
Światło:
Z dala od światła, inaczej zielony kolor blednie.
Wilgotność:
Chronić przed wilgocią.

Metody przetwarzania na karcie zioła

Napar(Liść)Przydatność: Wysoka przydatność
Zalanie wrzątkiem lub krótka ekstrakcja w wodzie; zazwyczaj bez gotowania.
Szczegółowy opis metody (z katalogu)
Herbatkę ziołową przygotowuje się tu jako napar: suszone zioła lub mieszankę ziołową zalej świeżo wrzącą wodą i zaparzaj przez co najmniej 5 minut. Według BfR jest to zasada higieny, a nie dawka lecznicza. Przestrzegaj instrukcji konkretnego produktu, także dłuższego czasu parzenia, jeśli został podany. Ta zasada dla naparów ziołowych nie jest ogólną instrukcją przygotowania prawdziwej herbaty (Camellia sinensis). Temperatura, czas zaparzania i stosunek surowca do wody zmieniają smak i skład wyciągu.
Odwar różni się od naparu dłuższym czasem działania ciepła i intensywnością wrzenia; dla delikatnych liści i kwiatów napar jest zazwyczaj lepszym rozwiązaniem niż długie gotowanie. Przy konkretnym ziole zawsze sprawdzaj kartę, część rośliny i ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa — ogólne zasady nie zastępują oceny gatunku.
Kontekst tradycyjny przy tej metodzie: tak·Kontekst naukowy przy tej metodzie: nie
Napar z suszonych liści ashitaby
Około 10 minPoczątkującyProfil naukowy
Otwórz przepis →
Zastosowanie kulinarne(Liść)Przydatność: Wysoka przydatność
Gotowanie, pieczenie, doprawianie jako żywność — kategoria ogólna poza twierdzeniami leczniczymi.
Szczegółowy opis metody (z katalogu)
Zastosowanie kulinarne obejmuje zioła jako składniki potraw, napojów lub przyprawy. Tutaj nie oceniamy działań leczniczych — przypominamy jedynie o oznaczeniu gatunku, alergiach i obróbce termicznej tam, gdzie jest konieczna (np. niektóre owoce lub części roślin).
Połączenie z alkoholem, cukrem lub długim gotowaniem zmienia rezultat; przepisy weryfikuj ze źródeł kulinarnych.
Kontekst tradycyjny przy tej metodzie: tak·Kontekst naukowy przy tej metodzie: nie
Proszek(Liść)Przydatność: Średnia przydatność
Drobno zmielony susz; dawkowanie i rozpuszczalność zależą od gatunku.
Szczegółowy opis metody (z katalogu)
Proszek zwiększa powierzchnię kontaktu z płynem lub pożywieniem. Domowe mielenie wymaga czystego młynka i kontroli grubości; drobny proszek może gorzej przechodzić przez sito w napoju.
Przechowuj szczelnie zamknięte, chroniąc przed wilgocią i szkodnikami.
Kontekst tradycyjny przy tej metodzie: nie·Kontekst naukowy przy tej metodzie: nie

Zastosowanie tradycyjne / duchowe

Oddzielnie od nauki — zapisy są kulturowe lub symboliczne, nie są zaleceniami leczniczymi.

Jutrzejszy liść z wyspy Hachijō
Ogólne
Wzmianka historycznaZastosowanie ludoweTradycja zielarska
Ashitaba, "liść, który jutro odrośnie", była na wyspach Izu warzywem wygnańców i rybaków i zyskała opinię zioła długowieczności; zielnik z epoki Edo Yamato honzō (Kaibara Ekiken, 1709) wymienia ją jako roślinę leczniczą wyspy Hachijō. Dziś na wyspach podaje się ją jako tempurę, napar i w cieście na sobę. Zapis historyczny, nie dowód działania.
Forma:
"zioło długowieczności" wyspiarzy, liść w zielnikach epoki Edo
Siła twierdzenia:
Wzmianka historyczna
Uwaga do źródła:
Kaibara Ekiken, Yamato honzo (1709); lokalna tradycja wysp Hachijō i Izu.

Wiedza naukowa

Każde twierdzenie ma typ badania i źródło (URL lub DOI) tam, gdzie są dostępne. Dane o dawce z literatury mają charakter wyłącznie informacyjny.

Jak czytać znaczniki siły dowodu i typu badania

Znaczniki podsumowują, jak zapis jest oznaczony w katalogu — nie są medyczną oceną skuteczności. Przy każdym zapisie zawsze czytaj podsumowanie, ograniczenia i odnośnik do źródła.

Siła dowodu

Poziom dowodów niepodany: Autor zapisu nie podał stopniowania; oceniaj według tekstu podsumowania, ograniczeń i odnośnika do źródła.
Literatura opisowa / orientacyjna: Literatura opisowa lub fachowa bez kontrolowanego porównania grup — raczej kontekst niż 'dowód działania'.
Słabe dowody: Badanie lub wniosek ze znacznymi ograniczeniami metodycznymi; traktuj tylko jako sygnał do dalszej lektury.
Wstępne ustalenia: Pierwsze lub mniejsze badania — interesujący kierunek, ale nie ostatnie słowo o skuteczności ani bezpieczeństwie.
Średnia siła dowodu: Średnia siła zależnie od projektu badania; nadal obowiązują ograniczenia próby i kontekstu.
Mocniejsze dowody: Mocniejszy projekt lub spójność wyników w granicach podanych ograniczeń badania.
Praca przeglądowa / review: Praca przeglądowa podsumowuje wiele źródeł; jakość zależy od metody przeglądu i obszaru.

Typ badania

Tekst opisowy / fachowy: Tekst fachowy lub przegląd bez klasycznego projektu badania.
Badanie in vitro: Eksperyment w kulturze komórkowej lub probówce — nie mówi o działaniu w organizmie.
Badanie na zwierzętach: Model na zwierzętach — przeniesienie na człowieka nie jest oczywiste.
Badanie obserwacyjne: Obserwacja grup bez losowego przydziału leczenia; może mylić z powodu zakłóceń przyczynowych.
Badanie kliniczne: Badanie kliniczne z udziałem ludzi; ważne są wielkość próby i grupa kontrolna.
Randomizowane badanie kontrolowane: Randomizowane badania kontrolowane należą do mocniejszych projektów, jeśli są dobrze przeprowadzone.
Praca przeglądowa: Praca przeglądowa podsumowuje wiele prac — zależy od reguł doboru literatury.
Przegląd systematyczny: Przegląd systematyczny z jasną metodyką wyszukiwania i doboru badań.
Metaanaliza: Statystyczne połączenie wielu badań; wynik zależy od danych wejściowych i heterogeniczności.
Ocena regulacyjna / monografia (EMA, WHO…): Podsumowanie organu regulacyjnego dotyczące preparatu ziołowego — inny kontekst niż pojedyncze RCT; często dotyczy preparatów, a nie domowej herbaty.
Monografia fachowa (preparaty ziołowe): Systematyczne zestawienie literatury o roślinie lub surowcu — jakość zależy od autora i roku wydania.

Przegląd podsumowuje chalkony (ksantoangelol, 4-hydroksyderrycyna), kumaryny i inne składniki ashitaby oraz badania laboratoryjne ich działania antyoksydacyjnego, przeciwzapalnego i metabolicznego; zaznacza, że badań klinicznych u ludzi jest tylko kilka i są małe.
Literatura opisowa / orientacyjnaPraca przeglądowaRok: 2017
Ograniczenia: Głównie dane in vitro i zwierzęce; obecność kumaryn to jednocześnie kwestia bezpieczeństwa, której przegląd nie rozstrzyga.
Kil YS, Pham ST, Seo EK, Jafari M — Archives of Pharmacal Research
Angelica keiskei, an emerging medicinal herb with various bioactive constituents and biological activities
DOI: 10.1007/s12272-017-0892-3

Zdjęcia

Główne zdjęcie znajduje się w nagłówku karty. Kolejne zdjęcia pojawią się tutaj, gdy będą dostępne.

Bezpieczeństwo

Znaczenie typów ostrzeżeń

Typ przy każdym ostrzeżeniu pomaga pogrupować temat — nie określa samej istotności (tę oznacza osobny znacznik).

Stosowanie wewnętrzne: Ryzyko połykania, ekstraktów, długości stosowania lub stężenia przy stosowaniu wewnętrznym.
Interakcje / leki: Możliwy wpływ na leki lub współwystępowanie z leczeniem — skonsultuj źródła i specjalistę.
Surowe części rośliny: Surowe, niedojrzałe lub źle przygotowane części rośliny mogą być niebezpieczne.
Toksyny i regulacje: Zawartość substancji toksycznych lub składników regulowanych (np. w destylatach).
Kontakt z rośliną: Podrażnienie skóry lub błon śluzowych przy kontakcie ze świeżą rośliną lub sokiem.
Alergia: Reakcje alergiczne, często związane z rodziną roślin lub uczuleniem.
Zbiór i zanieczyszczenie: Zanieczyszczenie, pomyłka gatunku lub zbiór z nieodpowiedniego miejsca.

Na razie bez ustrukturyzowanych zapisów bezpieczeństwa.