Smutek i nostalgia

Spleen to słowo z czasów, gdy smutku nie mierzono jeszcze kwestionariuszem: szare popołudnie, brak ochoty na cokolwiek, zmęczenie bez przyczyny. Tradycja nie traktowała go jak choroby, ale jak pogodę — coś, co mija, gdy człowiek się ogrzeje, naje i wyśpi.

Katalog wymienia dziewięć gatunków. Sześć — rumianek, lawenda, lipa, melisa, rozmaryn, dziurawiec — to ten sam europejski zestaw co przy zmiennym nastroju i traumie (brakuje tylko szałwii); dołączył fiołek trójbarwny i dwie rośliny z innych tradycji, damiana i wanilia. Przy wanilii i damianie chodzi o zapach i przyjemny smak, nie ludowe "leczenie smutku".

Granica między spleenem a depresją jest kliniczna, nie językowa: depresja trwa tygodniami, odbiera zdolność odczuwania radości, zmienia sen i apetyt. Istnieją na nią terapie o potwierdzonym działaniu — psychoterapia i leki przeciwdepresyjne. Na spleen są przede wszystkim czas, światło i ludzie.

Dziurawiec ma badania kliniczne przy łagodnej depresji, ale też najwięcej udokumentowanych interakcji lekowych ze wszystkich ziół katalogu; dlatego nigdy nie należy go brać obok antydepresantów, antykoncepcji lub leków rozrzedzających krew bez lekarza. Pozostałe gatunki opierają się na tradycji i zapachu, nie danych.

Dwa tygodnie, gdy nic nie cieszy, rano jest najgorzej, sen się rozpada, a człowiek odsuwa się od ludzi — to czas na lekarza rodzinnego lub psychologa, nie czekanie na lepszą pogodę.

Myśli, że lepiej byłoby nie istnieć, są powodem, by natychmiast skontaktować się z całodobową linią wsparcia psychologicznego; przy zagrożeniu życia wezwij pogotowie ratunkowe. Napar ziołowy może być częścią wieczoru, ale nigdy tym, co opóźnia decyzję.